فراتاب: در دولتهای مختلف ایران از همان روزی که بخشی از درآمد فروش نفت به جیب دولت وقت ایران واریز شد قیمت این طلای سیاه و نوسان آن بسیار مهم و حیاتی و گاه سرنوشت ساز بوده است گزارش پیش رو به بررسی نوسانات قیمت نفت طی سده گذشته تا به امروز اختصاص یافته است:
1330_ دولت محمد مصدق
در دوره دکتر محمد مصدق که منجر به ملی شدن صنعت نفت شد، قیمت نفت در هر بشکه در ایران به 2.53 دلار رسید.
1343_دولت امیر عباس هویدا
در زمان نخست وزیری هویدا درآمدهای نفتی به دلیل بحران نفتی جهانی (19739 که توسط اعراب با تحریم صادرات نفت علیه غرب ایجاد شد و شاه ایران در آن شرکت نکرد با جهش قابل توجه روبرو شد. دوره اجرای برنامه عمرانی پنجم، بیماری هلندی و نارضایتی عمومی، قیمت نفت از 2.5 دلار در هر بشکه به 10 دلار در هر بشکه رسید.
1356_دولت جمشید آموزگار
در نخست وزیری آموزگار قیمت نفت در بازار جهانی نوسان زیادی داشت اما در ایران به دلیل تحولات سیاسی و اقتصادی قیمت هر بشکه از 10دلار به 13 دلار افزایش پیدا کرد.
شهریور 1357_دولت جعفر شریف امامی
در سومین دوره دولت امامی که زمان زیادی نخست وزیریش ادامه نداشت قیمت نفت از 12دلار در هر بشکه به 14 دلار در هر بشکه به دلیل عدم برابری عرضه و تقاضا، تحریمها و مسائل ژیوپولیتیکی رسید.
15دی ماه 1357_ دولت شاپور بختیار
در نخست وزیری بختیار به دلیل ناآرامی ایران و جهان قیمت نفت افزایش کمی نسبت به مسائل پیش آمده داشت؛ قیمت نفت از12.7دلار در هر بشکه به 13 دلار رسید.
1358_دولت مهدی بازرگان
با پیروزی انقلاب و در دولت بازرگان به علت آنکه در ماههای ابتدایی پس از انقلاب بود با کاهش تولید نفت و اختلال در صادرات مواجه شد و قیمت نفت با جهش قابل توجهی در هر بشکه به 30 تا 35 دلار رسید.
1360_دولت ابولحسن بنی صدر
در دولت بنی صدر نوسان قیمت نفت زیاد بود و قیمت نفت از 27 تا 35 دلار در هر بشکه رسید، دلیل این نوسانات جنگ ایران و عراق، حمله به تأسیسات نفتی و تحریمها میتوان اشاره کرد.
1368_دولت سیدعلی خامنهای
در ریاست جمهوری سید علی خامنهای تاثیر جنگ و تغییرات بازار جهانی باعث نوسان قیمت نفت شدند، که از اوایل ریاست جمهوری علی خامنهای تا اواخر آن قیمت نفت به صورت تدریجی از ۳۳ دلار در هر بشکه به ۱۳ دلار کاهش پیدا کرد.
1376_دولت هاشمی رفسنجانی
در دولت رفسنجانی قیمت نفت دارای نوسانات زیادی بوده است که به مراتب قیمت هر بشکه نفت هر ساله به 16.04، 20.64، 17.34، 15.06، 14.84، 16.17 و 19.03 تغییر پیدا کرد. از دلایل این نوسانات میتوان به این عوامل اشاره کرد: عدم برابر عرضه و تقاضا، تحریمهای بینالملی بر علیه جمهوری اسلامی و تصمیمات کشورهای تولید کننده نفت بخصوص عربستان سعودی.
1384_دولت محمد خاتمی
در دولت هفتم و هشتم قیمت نفت نوسانات زیادی داشت و این نوسانات باعث شد که قیمت نفت در زمان پس از انقلاب به کم ترین میزان خود (11.97دلار) برسد و این نوسان ها دارای عواملی متعددی هستند.
1392_دولت محمود احمدی نژاد
در ابتدای دولت محمود احمدی نژاد قیمت نفت در هر بشکه به بالا ترین حد خود (140دلار) رسید و در سال های پایانی قیمت نفت به دلیل تحریم های بین الملی و کاهش تولید و صادرات نفت کاهش پیدا کرد.
1400_ دولت حسن روحانی
در ریاست جمهوری حسن روحانی قیمت نفت از ۱۱۱دلار کاهش پیدا کرد و در اواخر ریاست جمهوری به قیمت هر بشکه نفت متوسط 70 دلار رسید و از دلایل مهم تغییر این روند میتواند به گرایش به جایگزینی انرژی، بروز بحران های همچون کرونا در سطح بینالمللی اشاره کرد.
1403_دولت ابراهیم رئیسی
در دولت رئیسی قیمت نفت از ۶۵تا ۷۰ دلار در هر بشکه در نوسان بوده و از عوامل تاثیرگذار میتوان کسری بودجه، تغییرات بودجه ای دولت و تغییرات در صادرات نفت اشاره کرد.
1404_ دولت مسعود پزشکیان
قیمت نفت در زمان شروع دولت حدود ۷۵ تا۸۰ دلار در هر بشکه قرار داشته و در حال حاضر قیمت نفت ۶۵ تا ۶۶ دلار در هر بشکه در نوسان است و از عوامل تاثیرگذار مذاکرات احتمالی، اثر نرخ ارز و کسری بودجه داخلی، تحولات جهانی و ابهام در سیاست نفتی دولت جدید میتوان اشاره کرد.
نویسنده آروین طبرزدی از اعضای کلاس روزنامهنگاری فراتاب – دوره 16.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
