فراتاب: «خودکشی نه از سر خودخواهی یا ضعف است، بلکه اغلب حاصل رنج روانی شدیدی است که فرد را در تاریکی مطلق قرار میدهد.»
اوکانر با ترکیب شواهد علمی، تجربه بالینی و گفتگو با افراد در معرض خطر و خانوادههای داغدیده نشان میدهد که افکار خودکشی اغلب محصول ترومای دوران کودکی، سوءاستفاده جنسی، تحقیرها و شکستهای مکرر هستند. وی باورهای غلط درباره خودکشی را نقد کرده و توضیح میدهد که این رفتار نه یک تصمیم ناگهانی، بلکه نتیجه فرآیندی پیچیده و تدریجی است که نیازمند درک، حمایت و پیشگیری فعال است.
مشخصات کتاب در یک نگاه
- عنوان کتاب به زبان اصلی (انگلیسی): When It Is Darkest
- ترجمه نام کتاب به فارسی: در اوج تاریکی
- نویسنده: روری اوکانر Rory O’Connor
- ناشر اصلی: Penguin Random House UK
- سال انتشار: 2021
- مترجمان: مصلح میرزایی، مینو میری و محسن رضائیان
- ناشر فارسی: ققنوس
- سال انتشار فارسی: تابستان ۱۴۰۳
- تعداد تیراژ: ۶۶۰
- طراح جلد: نامشخص
نویسنده کتاب در یک نگاه
روری اوکانر استاد روانشناسی سلامت در دانشگاه گلاسگو و رئیس آزمایشگاه تحقیقاتی رفتار خودکشی است. او بیش از ۲۵ سال در زمینه پژوهش و پیشگیری از خودکشی فعالیت کرده و از ۲۰۲۱ رئیس انجمن بینالمللی پیشگیری از خودکشی میباشد. اوکانر با تخصص در روانشناسی سلامت، دیدی جامع، انسانی و بالینی به پدیده خودکشی دارد و به ویژه نقش ترومای جنسی و سوءاستفاده دوران کودکی را در شکلگیری افکار خودکشی برجسته میکند.
مترجمان کتاب در یک نگاه
کتاب توسط مصلح میرزایی، مینو میری و محسن رضائیان به فارسی ترجمه شده است. ترجمه روان، دقیق و قابل فهم است و مفاهیم تخصصی روانشناسی، خودکشی و ترومای جنسی را برای عموم خوانندگان سادهسازی کرده است.
محتوا و موضوع کتاب
کتاب در چهار بخش و چهارده فصل تدوین شده است.
بخش نخست: «مروری کلی بر خودکشی»
به این پرسشها پاسخ میدهد که چه کسی خودکشی میکند، چه زمانی و چگونه. افرادی که در معرض نابرابری سلامت روان هستند، بیش از دیگران در معرض خطر خودکشیاند. این نابرابریها میتواند با قومیت، جنسیت یا هویت جنسی مرتبط باشد. برای مثال، افراد دارای گرایشهای جنسی (همجنسگرا، دوجنسگرا یا تراجنسی) بیشتر از دگرجنسگراها یا کسانی که جنسیت هنگام تولد خود را پذیرفتهاند، در معرض خطر خودکشیاند. مطالعهی این موضوع باید با بررسی دقیق رابطهی میان نابرابریهای اجتماعی ـ اقتصادی و خودکشی همراه باشد.
بخش دوم: «خودکشی بیش از آنکه تمایل به مردن باشد، پایان دادن به رنج است»
به مدل انگیزشی ـ ارادی، محدودیت شناختی یا دید تونلی، سبکهای دلبستگی و کمالگرایی در افراد خودکشیگرا و مسیر تبدیل افکار به رفتار خودکشی میپردازد. این فصل توضیح میهد که چگونه آسیبهای دوران اولیهی زندگی میتواند از طریق اختلال در تنظیم محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ آدرنال، بر واکنش بدن به استرس اثر گذاشته و به کاهش ترشح کورتیزول منجر شود. در چنین شرایطی، بدن و ذهن آمادگی لازم برای مقابله با تهدیدها یا عوامل استرسزا را ندارند و ذهن ممکن است رویدادها و موقعیتها را بهاشتباه تعبیر کند، حتی وقتی فرد واقعاً در تنگنا نیست.
همچنین به شواهد مرتبط با استفاده از رسانههای اجتماعی و تأثیر آنها بر خودکشی اشاره میکند و توضیح میدهد که رسانهها چگونه میتوانند اخبار، مستندها یا فیلمهای مرتبط با خودکشی را پوشش دهند، بدون آنکه موجب پدیدهی خوشههای خودکشی و تکانشگری شوند.
بخش سوم: «آنچه باید برای حفظ ایمنی افراد خودکشیگرا انجام دهیم»
مداخلاتی معرفی میشوند که کاهش یا حذف افکار و رفتارهای خودکشیگرایانه را هدف دارند؛ برخی درمانها بلندمدت، مانند رفتاردرمانی شناختی، هستند و برخی دیگر برنامههای کوتاهمدت برای خانوادههاست تا بتوانند فرد را در دورههای بحرانی، تا زمان ارجاع به متخصص، ایمن نگه دارند.
بخش چهارم: «حمایت از افراد در معرض خودکشی و بازماندگان»
به نحوهی طرح پرسش دربارهی افکار خودکشی پرداخته و توضیح داده میشود چگونه میتوان این پرسش حساس را مطرح کرد. همچنین توصیههایی برای اعضای خانواده ارائه میکند تا از فرزندان دارای افکار خودکشی حمایت شود. در پایان، تأثیر مخرب خودکشی بر خانوادهها، دوستان و درمانگران بررسی شده است.
چرا باید این کتاب را خواند؟
کتاب با رویکرد علمی و مبتنی بر شواهد، پیچیدگیهای خودکشی را بررسی میکند و نشان میدهد که این رفتار ترکیبی از عوامل روانشناختی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و بیولوژیکی است. اوکانر به عوامل خطر، تجربیات آسیبزا، ترومای دوران کودکی و سوءاستفاده جنسی، و همچنین نشانههای هشداردهنده میپردازد و اهمیت گفتگو، حمایت و دسترسی به خدمات بهداشت روان را توضیح میدهد. پیامدهای خودکشی برای بازماندگان و استراتژیهای پیشگیری در سطوح فردی، خانوادگی، اجتماعی و ملی نیز بررسی میشوند.
ترجمه اثر روان، دقیق و قابل فهم است و سه مترجم با وفاداری به متن اصلی، مفاهیم علمی و تخصصی را به زبان ساده منتقل کردهاند.
نویسنده گزارش: چیمن محمدینسب، روانشناس و از اعضای مدرسه روزنامهنگاری فراتاب – دوره هفدهم.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
