فراتاب: در روز پنجشنبه، 30 جولای 2026، وزارت دفاع عربستان سعودی با اعلام ایجاد یک ائتلاف دفاعی دریایی چند ملیتی برای تامین امنیت دریای سرخ، تنگه باب المندب و خلیج عدن به تهدیدهای فزاینده حوثیهای یمن علیه کشتی رانی و تجارت بین المللی واکنش نشان داد.
این اقدام در شرایطی مطرح میشود که بنا به ادعای مقامات واشنگتن و ریاض حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در دریای سرخ و تنگه باب المندب، امینت کشتیرانی را مختل کرده است. در تازهترین اقدام، در 28 ژوئیه، حوثیهای یمن اعلام کردند یک نفتکش عربستان سعودی را مورد حمله موشکی خود قرار دادند. بسیاری از شرکتهای کشتیرانی به جای عبور از کانال سوئز و دریای سرخ از مسیر دورتر و جایگزین دماغه امید نیک استفاده میکنند.
غیبت امارات و عمان
نمایندگان 43 کشور و اتحادیه اروپا، در نشست تشکیل این ائتلاف در ریاض شرکت کردند. عربستان، پاکستان، ترکیه، کویت، بحرین، قطر، مصر، اردن، یمن، بنگلادش، جیووتی، سومالی، سودان و کومور از حامیان این طرح هستند. با وجود اهمیت امنیت دریایی منطقه برای کشورهای خلیج فارس، امارات متحده عربی و عمان در فهرست کشورهای حامی اولیه این طرح قرار نگرفتند. این در حالی است که تشکیل این ائتلاف در شرایطی انجام شده که تنشهای منطقهای مرتبط با ایران و فعالیتهای حوثیهای یمن بر امنیت دریای سرخ و خلیج عدن تأثیر گذاشته است. در بیانیه وزارت دفاع عربستان سعودی آمده است: «پس از انجام مراحل ملی، درها برای سایر کشورها باز میماند تا به منشور ائتلاف بپیوندند.»
واکنش محتاطانه اروپا
اتحادیه اروپا با فرستادن هیئتی به نشست ریاض توجه خود را به این ابتکار نشان داد. اتحادیه اروپا پیش از این با راه اندازی عملیات دریایی «آسپیدس» تلاش کرده بود از امنیت کشتیرانی و تجارت در دریای سرخ محافظت کند. این ماموریت با هدف افزایش امینت کشتیرانی و مقابله با تهدیدهای دریایی در منطقه آغاز شد، اما تا کنون این اتحادیه موضع رسمیای درباره پیوستن به ابتکار جدید عربستان اعلام نکرده است.
سکوت تهران و واشنگتن در برابر ابتکار ریاض
تاکنون واکنش رسمی و مستقیمی از سوی ایران و آمریکا نسبت به تشکیل این ائتلاف دفاعی دریایی اعلام نشده است. با این حال، این ابتکار در شرایطی مطرح شده که حوثیهای یمن، که از سوی کشورهای غربی و برخی دولتهای منطقه متحد ایران تلقی میشوند، طی ماههای گذشته با حمله به برخی کشتیهای تجاری در دریای سرخ و خلیج عدن، امنیت یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی جهان را تحت تأثیر قرار دادهاند. از طرفی آمریکا در سالهای اخیر در خصوص امنیت دریای سرخ و مقابله با حوثیها نقش فعالی داشته است اما درباره ابتکار خاص عربستان هنوز موضع رسمی خود را اعلام نکرده است.
تشکیل این ائتلاف و مطرح شدن این ابتکار در راستای تلاشهای عربستان سعودی برای گسترش نقش خود در امنیت منطقه است. ادامه حملات حوثیها و واکنش بازیگران منطقهای میتواند آینده امنیت دریای سرخ و خلیج عدن را تحت تاثیر قرار دهد، تشکیل ائتلاف مکه با حضور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان طی روزهای اخیر را نیز بایست در همین راستا ارزیابی کرد.
گزارش از فائزه پیری از اعضای مدرسه روزنامهنگاری فراتاب – دوره هفدهم.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
