فراتاب: کتاب بدن فراموش نمیکند یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین آثار معاصر در حوزه تروما، سلامت روان و علوم اعصاب است. این اثر را بسل ون در کولک، روانپزشک و پژوهشگر برجسته، بر پایه بیش از چهار دهه تجربه بالینی و پژوهشهای علمی نگاشته است. نویسنده نشان میدهد که تروما تنها در خاطرات باقی نمیماند، بلکه بر مغز، دستگاه عصبی، بدن، روابط و شیوه تجربه جهان اثر میگذارد.
ون در کولک با استناد به پژوهشهای گسترده تأکید میکند که سوءاستفاده عاطفی و غفلت هیجانی میتوانند به اندازه سوءاستفاده جنسی و جسمی آسیبزا باشند. بر اساس آمارهای ارائهشده در کتاب، حدود ۱۲ میلیون زن در ایالات متحده قربانی تجاوز جنسی بودهاند و بیش از نیمی از این تجاوزها پیش از ۱۵ سالگی رخ داده است. همچنین هر سال حدود سه میلیون کودک قربانی کودکآزاری یا غفلت میشوند؛ تجربههایی که با افزایش خطر افسردگی، سردرگمی، خودآسیبرسانی و افکار خودکشی در سالهای بعد زندگی ارتباط دارند.
مشخصات کتاب
- عنوان کتاب: بدن فراموش نمیکند
- عنوان اصلی: The Body Keeps the Score: Brain, Mind, and Body in the Healing of Trauma
- نویسنده: بسل ون در کولک
- مترجم: مصطفی درویشی
- ناشر: نشر ملکان
- سال انتشار نسخه اصلی: ۲۰۱۴
- سال انتشار نسخه فارسی: ۱۴۰۲
- حجم: ۵۷۰ صفحه
- موضوع: تروما، روانپزشکی، علوم اعصاب، رواندرمانی و سلامت روان
نویسنده در یک نگاه
بسل ون در کولک، روانپزشک هلندی ـ آمریکایی، متولد ۱۹۴۳ است و بیش از چهار دهه از فعالیت حرفهای خود را به مطالعه و درمان تروما اختصاص داده است. او از پیشگامان پژوهش درباره اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و بنیانگذار بنیاد پژوهش تروما به شمار میرود. پژوهشهای او نشان دادهاند که تجربههای آسیبزا تنها در حافظه ذخیره نمیشوند، بلکه عملکرد مغز، دستگاه عصبی، هورمونها و احساس فرد نسبت به بدن خود را نیز دگرگون میکنند.
مترجم کتاب
مصطفی درویشی با ترجمهای روان و دقیق، یکی از مهمترین منابع علمی حوزه تروما را در اختیار مخاطبان فارسیزبان قرار داده است.
موضوع کتاب
جمله کلیدی کتاب «تنها وقتی میتوانید کاملاً بر زندگی خود مسلط باشید که واقعیت بدنتان را با همه جنبههای درونی آن بپذیرید.»
در جهان امروز میلیونها نفر با پیامدهای آشکار و پنهان تروما زندگی میکنند؛ افرادی که خودآسیبرسانی، افکار خودکشی یا مشکلات جسمانی را تجربه میکنند، بیآنکه بدانند ریشه بسیاری از این دشواریها در تجربههای آسیبزای گذشته نهفته است.
این کتاب با بهرهگیری از یافتههای علوم اعصاب، روانپزشکی، روانشناسی و تجربههای بالینی، تأثیر تروما بر مغز، ذهن و بدن را بررسی میکند و نشان میدهد که چگونه آسیبهای دوران کودکی، سوءاستفاده جنسی و دیگر تجربههای آسیبزا میتوانند سالها بعد نیز بر زندگی فرد سایه بیفکنند. نویسنده توضیح میدهد که بسیاری از رفتارها و نشانههایی که گاه بهعنوان ضعف شخصیت یا بیارادگی تلقی میشوند، در حقیقت واکنشهای طبیعی مغز و بدن به تجربههای غیرطبیعی و آسیبزا هستند.
ون در کولک همچنین شرح میدهد که تروما چگونه توانایی لذت بردن از زندگی، تمرکز، خودکنترلی، اعتماد و برقراری روابط سالم را مختل میکند. او در کنار تبیین سازوکارهای زیستی تروما، رویکردهای درمانی نوینی مانند بازخورد عصبی، ذهنآگاهی، یوگا، تئاتردرمانی و فعالیت بدنی را معرفی میکند؛ روشهایی که با بهرهگیری از انعطافپذیری مغز، مسیرهای تازهای برای بازسازی و بهبودی فراهم میسازند.
چرا باید این کتاب را مطالعه کرد؟
بدن فراموش نمیکند میکوشد به خواننده بیاموزد که درک رفتار انسان بدون شناخت تجربههای آسیبزا امکانپذیر نیست. اگر تروما در ادراکات دردناک و خاطرات هیجانی رمزگذاری شده باشد، نخستین گام درمان، کمک به فرد برای خروج از حالت دائمی جنگ یا گریز، بازشناسی احساس خطر و بازسازی روابط ایمن است. نویسنده یادآور میشود که ذهن گاه نه برای آشکار کردن حقیقت، بلکه برای پنهان کردن آن عمل میکند و یکی از مهمترین واقعیتهایی که پنهان میشود، تجربه زیسته بدن است.
پیام اصلی کتاب آن است که تروما پدیدهای محدود به سربازان، پناهندگان یا قربانیان جنگ نیست؛ هر انسانی ممکن است در طول زندگی با تجربهای آسیبزا روبهرو شود. مطالعه این اثر نهتنها برای روانشناسان و درمانگران، بلکه برای همه افرادی که به شناخت عمیقتر رنج انسان، پیامدهای تروما و مسیرهای علمی بهبودی علاقهمند هستند، اثری ارزشمند، روشنگر و ماندگار به شمار میآید.
نویسنده: چیمن محمدینسب از اعضای مدرسه روزنامهنگاری فراتاب
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
