فراتاب: یکی از مسائل مطرح در مورد آسیبهای اجتماعی در سده اخیر ایران مساله «اعتیاد» بوده است که میتوان گفت یکی از مهمترین مسائل پیچیده جامعه است که هم سلامت فردی را شامل میشود و هم یک بعد اجتماعی نیز دارد علاوه بر مسائل پزشکی یا روانشناختی این مبحث نیاز به بررسیهای عمیق و دقیق جامعه شناختی دارد که تا بتوان آن را شناخت و به راهکارهای اجتماعی پیشگیری و درمان آن پی برد دکتر سعید مدنی قهرخی در کتاب «جامعه شناسی اعتیاد» که یکی از منابع معتبر در این زمینه است با نگاهی علمی جامع و تاریخی به این پدیده پیچیده اجتماعی میپردازد و عوامل اعتیاد و خود آن را در بستر اجتماع بررسی میکند.
مشخصات کلی کتاب
- نام کتاب: جامعهشناسی اعتیاد؛ از افیون تا کریستال
- نویسنده: دکتر سعید مدنی قهفرخی
- ناشر: نشر کتاب پارسه
- سال انتشار: 1400
- نوبت چاپ: چاپ سوم
- تعداد صفحات: 550
نویسنده در یک نگاه
دکتر سعید مدنی قهرخی از جامعهشناسان و جرمشناسان و پژوهشگر ارشد علوم اجتماعی میباشد ایشان استاد دانشگاه بهزیستی و توانبخشی و همینطور روزنامهنگار و فعال اجتماعی است تمرکز اصلی او بر روی آسیبهای اجتماعی مانند فقر اعتیاد نابرابری و کودکآزاری خشونت و کرونا بود ایشان علاوه بر فعالیتهای آکادمیک در زمینه روزنامهنگاری نیز فعال بوده و سردبیر نشریه توقیف شده «ایران فردا» بوده و همچنین در روزنامههایی مانند کیهان و رفاه اجتماعی و ایران فردا فعالیت داشتند نویسنده همچنین بهدلیل مسائل و مواضع سیاسی چندین بار بازداشت و سابقه تبعید در پرونده خود دارد! از دیگر آثای وی میتوان به کتب «جامعه شناسی اعتیاد»، «ضرورت مبارزه با فقر و نابرابری» و «جامعه مدنی و کرونا» اشاره کرد.
محتوا و پیام کتاب
کتاب جامعه شناسی اعتیاد بر این اصل استوار است که اعتیاد صرفا یک پدیده و مشکل شخصی یا پزشکی نیست بلکه پدیدهای اجتماعی است که ریشه در شرایط و عوامل جامعه دارد. سعید مدنی در این اثر اعتیاد را نتیجه مستقیم نابرابریهای اجتماعی، فقر، بیکاری و ضعف نهادهای اجتماعی و حکومتی میداند بنابرین نباید اعتیاد را صرفا یک پدیده شخصی یا پزشکی تلقی کرد زیرا در اصل اعتیاد بازتابی از آسیبها و مشکلات عمیقتر جامعه است.
این کتاب نشان میدهد که مقابله با اعتیاد صرفا با درمانهای فردی پزشکی و روانشناسی امکانپذیر نیست بلکه نیازمند این است که سیاستگذاریهای کلانی در حوزههای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی رخ بدهد و برای درمان و جلوگیری از اعتیاد نیاز نیز است که اصلاحهای ساختاری در زمینه نهادهای اجتماعی اتفاق بیافتد و همچنین کاهش نابرابریها و تقویت نهادهای اجتماعی و ارتقای فرهنگی نیز باید صورت بگیرد.
نظر مولف در این مورد با جامعهشناسانی همچون سعید معیدفر و تقی آزاد ارمکی همپوشانی دارد که اعتیاد را یک پدیده اجتماعی میدانند و درمان آن نیز در اجتماع است و آسیب اجتماعی حساب میشود ولی از سوی دیگر این نظر بر خلاف جامعهشناسانی همچون مصطفی مهرآیین است که اعتیاد را اصلا یک آسیب اجتماعی نمیداند و بررسی آن را جزو وظابف جامعهشناس نمیشمارد!
نویسنده: حامد مبارکی از اعضای کلاس روزنامهنگاری فراتاب – دوره 16.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
