فراتاب: در روز 14 تیرماه 1403شمسی، همزمان با روز قلم در تالار مولوی دانشگاه کردستان از نامآوران زبان و ادبیات کُردی آیین تجلیل به عمل آمد، این مراسم با همکاری پژوهشکده کردستان شناسی دانشگاه کردستان، انستیتوی زبان کُردی راژه و همچنین مرکز کردستان شناسی دانشگاه آزاد سنندج برگزار گردید. اما در عین حال با واکنشهای منفی و مثبت چندی در فضای مجازی روبرو شد که در این گزارش به آن میپردازیم.
تجلیلشدگان
در این مراسم نزدیک به 100 نفر از فعالان و نامآوران زبان و ادبیات کُردی، که در چهار استان کردستان، ایلام، آذربایجانغربی و کرمانشاه فعالیت دارند و رزومهی کاری آنها در 12محور اصلی که شامل فرهنگ نویسی، آموزش زبان کُردی، ادبیات کودکان، شعر، انجمنهای ادبی، زبانشناسی، ترجمه، نقد ادبی، انتشارات، مجله و روزنامه، رمان و پایگاههای خبری میباشد، توسط 15 داور داخلی و خارجی بررسی و از آنان تجلیل شد.
از جمله تجلیلشدگان میتوان به این افراد اشاره کرد: استاد صلاح پایانیانی، سیمین چایچی، محمد رسولنیا، آرش مهربان، جبار شافعیزاده، محمد سعید نجاری (استاد ئاسۆ)، هەتاو خورشیدی، استاد شریف، احمد بحری، سعید عبادتیان، فوزیە بشارت، آکو جلیلیان، دکتر بختیار سجادی، دکتر کریم دوستان، چنور سعیدی، کمال شنگالی، رئوف محمودپور، عطا نهایی، سید قادر هدایتی...
انتقاد برخی چهرهها
دانشگاه کُردستان تا کنون اقدام به برگزاری همایش ها، سمینارها و کنفرانسهای بزرگ کرده و خدمات بیشائبهای به فرهنگ، زبان و ادبیات کُردی ارائه کرده است، اما برگزاری چنین مراسمی در این سطح، برنامهریزی و زمانبندی دقیق، معیارهای مشخص، داوریهای علمی و اطلاعرسانی به موقع را میطلبد. از نکات قابل نقد فقدان آمار و اطلاعات دقیق از نام داوران، تعداد برگزیدگان نامآور و همچنین تعداد حوزههای اصلی مورد بررسی است همچنین آیین تجلیل از نام آوران زبان و ادبیات کُردی انتقاد برخی از اساتید برجسته کُرد از جمله دکتر حبیب الله بخشوده، کامبیز کریمی، اسماعیل اعظمی، دکتر بختیار سجادی و... را به دنبال داشت. که در زیر به چند مورد اشاره می کنیم؛
حبیبالله بخشوده
دکتر حبیب الله بخشوده شاعر و منتقد ادبی و دبیر دبیرخانه زبان و ادبیات کُردی ایلام چهار مساله در این مراسم را مورد نقد قرار داد:نخست اینکه در برگزاری این گونه برنامهها لازم است فراخوان عمومی داده شود، تا افراد در فرصتی برابر با ارسال آثارشان بتوانند شرکت کنند. دوم اینکه عدمشفافیت در معرفی داوران به اصطلاح داخلی و خارجی میتواند نیت برگزار کنندگان دانشگاه کردستان را بیشتر زیر سوال ببرد. سوم اینکه نقض آشکار دیگر این برنامه عدمدقت در انتخاب استانهای کردنشین و عدمشمول است، چرا باید مراسم تجلیل از فعالان کُرد مختص چهار استان باشد، سهم استانهایی نظیر لرستان، فعالان کُرد کرمانج و... در استانهای شمالی و شمال شرقی کشور چه می شود؟
کامبیز کریمی
کامبیز کریمی از روزنامهنگاران و پژوهشگران با سابقه در حوزه تاریخ نیز در انتقاد به این مراسم نوشت: جای عادیسازی و عادیانگاری نیست، حتی اگر آدمهای عادی بر صمیم تصمیم آن نشسته باشند.
بختیار سجادی
دکتر بختیار سجادی از اساتید گروه زبان و ادبیات کُردی دانشگاه کردستان با صراحت بیشتری از این همایش نقد کرد و نوشتبرخی برگزیدگان دارای یک سطر به زبان کُردی نیستند در حالیکه بزرگان دیگری در فهرست برگزیدگان بودند همچنین عدمحضور اعضای هیئت علمی دانشگاه کردستان و بسیاری از برگزیدگان و شخصیتهای حوزههای گوناگون زبان و ادبیات کُردی در همایش از دیگر نقاط ضعف آن به شمار میرود.
پاسخ پژوهشکده کردستانشناسی دانشگاه کردستان
طی تماسی که با پژوهشکده کردستان شناسی دانشگاه کردستان داشتم، یکی از مدیران این مرکز ضمن پاسخگویی در جواب منتقدان اظهار داشتند: این مراسم آیین تجلیل از افرادی بوده که طی سالیانی در حوزههای مختلف زبان و ادبیات کُردی فعالیت داشته و دارای آثار ارزشمندی میباشند، این مراسم جشنواره نبوده که لازم به فراخوان عمومی باشد تا هر کس خواست با دو بیت شعر، کتابی یا مدت زمان کم فعالیت در آن شرکت کند.
به گفته این مقام مرکز که نخواست نامش منتشر شود بعضی منتقدان خود جزء داوران بودند و خود معیارهایی برای انتخاب در نظر گرفتند، و در انتخاب نامآوران نقش بسزایی داشتند، اما پس از پایان مراسم جبههی خود را عوض کردند بطوریکه هنگام انتخاب برگزیدگان، افرادی را از دور خارج و بعدا در دفاع از آن شخص برآمدند.
نویسنده: منیره عبدالهپور (سایه)
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است
