فراتاب: در غوغای دودهای سر به فلک کشیده، تا چشم کار میکند، سیاهی است. احمد، کیسه آرد را کشانکشان با خود حمل میکند. او جز صدای تیرهای کوری که به سمت صفهای توزیع کمک شلیک میشود، باید نگران سوراخ بزرگی باشد که در کیسه ایجاد شده است. دقایقی قبل، گوشهای از کیسه آرد به تیزی کامیونی که از رفح وارد شده بود گیر کرد و آرد، درست مانند خانههای غزه، در حال فروپاشی است. احمد رو به آسمان کرد، چیزی زیر لب گفت و سپس با خشم فریاد زد: «سرزمین خودمان است! چرا نمیفهمید!»
پس از ۷۰۰ روز همآغوشی با مرگ
در لحظه نوشتن این گزارش، بهطور دقیق، ۶۸۴ روز از جنگ مرگآفرین غزه میگذرد. اوضاع در آن باریکه بلاخیز، سیمایی از قیامت را تداعی میکند. تاکنون حدود ۷۰ هزار نفر کشته شدهاند و بیش از موشکها، این گرسنگی است که جان میگیرد.
وضعیت انسانی وخیم، واکنشهای گستردهای را در سطح جهانی برانگیخته است. تظاهرات خیابانی، اعتراضات نمادین و فضای پرالتهاب مجازی، سیاستمداران را به چارهجویی واداشته است. از جمله این واکنشها، پیشنهاد بهرسمیتشناسی کشور مستقل فلسطین است؛ موضوعی که به مذاق اسرائیلیها خوش نیامده است.
فلسطین به مثابه فلسطین
تا آوریل ۲۰۲۵، ۱۴۷ کشور از ۱۹۳ عضو سازمان ملل، فلسطین را بهعنوان کشوری مستقل به رسمیت شناختهاند. پس از ایرلند، اسپانیا، نروژ و اسلوونی ـ که در این مسیر پیشگام بودهاند ـ فرانسه، بریتانیا و کانادا نیز بهطور شفاف خواهان تشکیل کشور مستقل فلسطینی شدهاند.
در تازهترین اقدام، استرالیا با صدور بیانیهای، «راهحل دو کشوری» را اقدامی برای حل بحران معرفی کرد. آنتونی آلبانیز، نخست وزیر استرالیا در نشستی خبری همانند دیگر همتایانش شرط تشکیل کشور فلسطینی را خلع سلاح حماس، ایجاد دولت غیرنظامی، برگزاری انتخابات دموکراتیک و بهرسمیتشناختن «اصل وجود اسرائیل» از سوی فلسطینیها دانست.
واکنشها
طرح موضوع تشکیل کشور فلسطین از سوی قدرتهای غربی، واکنشهای فراوانی را برانگیخته است. در اسرائیل، این اقدام تلاشی نافرجام تلقی شده و یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، آن را «خطایی راهبردی» خوانده است.
در جبهه مقابل، بسیاری از مقامات فلسطینی این مواضع را «پیروزی بر اشغال» و گامی بزرگ میدانند. با این حال، برخی فعالان سیاسی مانند ناصر مشنی، «سیاست بهرسمیتشناسی» را تنها ابزاری برای «لاپوشانی» میدانند که هیچ کمکی به توقف نسلکشی در غزه نمیکند. آنها معتقدند «بازی به رسمیتشناسی» تنها وقت بیشتری برای اسرائیل میخرد و نگاهها را از اصل قضیه منحرف میکند. ضمن اینکه موانعی جدی بر سر راه تشکیل فلسطین مستقل وجود دارد که مهمترین آن عبارت است از:
- عدم تمایل اسرائیل و کشورهایی مانند آمریکا و آلمان - تا کنون- و نیز حمایت ضعیف بینالمللی
- نقض پیمان اسلو و گسترش هرچه بیشتر شهرکسازی
ـ موقعیت مکانی بیت المقدس
- اختلافات میان فتح و حماس
کام تلخ تماشاگران
گویی بسیاری از فعالان سیاسی و حقوق بشری، مانند احمدِ خشمگین و سرخورده به آینده خوشبین نیستند. اکنون که قطرات خون بر سینه آوارهای خانه احمد پاشیده و چیزی از کیسه آرد باقی نمانده، حال که خیمهها بوی مرگ و نومیدی میدهد، آیا میتوان به بازپسگیری کشوری که هویتش را بر روی کاغذها تعریف میکنند، امیدوار بود؟
گزارش از ادریس محمدی پژوهشگر حوزه جهان عرب و از اعضای مدرسه روزنامهنگاری فراتاب – دوره 16.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
