فراتاب: اسماعیل هنیه، یکی از چهرههای برجسته سیاسی فلسطین و رئیس دفتر سیاسی گروه حماس، در طول دو دهه اخیر به عنوان نماد مقاومت فلسطینیها در برابر اشغالگری اسرائیل بود.
روزی روزگاری، در دل غزه، اسماعیل هنیه به عنوان یک جوان پر شور و آرمانگرا در یک محله ساده زندگی میکرد. او همیشه رؤیای بزرگتری داشت؛ رؤیای آزادی و عدالت برای مردمش. سالها گذشت و هنیه به یکی از چهرههای برجسته حماس تبدیل شد. او با سخنرانیهای پر شور و برنامههای عملی، مردم را به مبارزه برای حقوق خود تشویق میکرد.
جوانی از قلب محلههای غزه
اسماعیل هنیه در 8 مه 1963 در غزه به دنیا آمد. او از خانوادهای فلسطینی بود که با مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی مواجه بودند. او در سال 1981، به دانشگاه اسلامی غزه وارد شد و در رشته ادبیات عرب تحصیل کرد. هنیه همچنین در دوران دانشجویی فعال بود و یک انجمن اسلامگرا وابسته به اخوان المسلمین را رهبری کرد. هنیه یکی از اعضای جوان و بنیانگذار گروه اسلامی حماس بود که در سال 1988 شکل گرفت و ارتباط نزدیکی با رهبر روحانی این گروه، شیخ احمد یاسین داشت. او در سال 1988 به خاطر شرکت در انتفاضه اول توسط مقامات اسرائیلی دستگیر و به مدت 6 ماه زندانی شد. هنیه در سال 1989 دوباره دستگیر شد و تا سال 1992 در زندان ماند. اسرائیل او را به همراه 400 اسلامگرای دیگر به جنوب لبنان تبعید کرد. او در سال 1993 پس از توافق اسلو به غزه بازگشت و به عنوان رئیس دانشگاه اسلامی غزه منصوب شد.
از نخستوزیری تا رهبری حماس
اسماعیل هنیه، یکی از چهره های بارز سیاسی فلسطین، در سال 2006 به عنوان نخست وزیر دولت خودگردان فلسطین انتخاب شد. او از زمان آغاز فعالیتهای سیاسی خود با جنبش حماس، به ویژه در سالهای پس از انتفاضه دوم، به عنوان یکی از رهبران این جنبش شناخته شد. نخست وزیری هنیه در شرایطی صورت گرفت که فلسطین با چالشهای اقتصادی و سیاسی زیادی مواجه بود. او در این دوره تلاش کرد تا بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی مردم غزه را در دستور کار قرار دهد. اما با تشدید درگیریها و اختلافات داخلی با فتح، او و دولتش با موانع جدی مواجه شدند. پس از جنگ 2008-2009 غزه و در پی تحولات منطقهای، او به عنوان یکی از رهبران اصلی حماس محسوب میشد. در سال 2017، او به عنوان رئیس دفتر سیاسی حماس انتخاب شد. در این سمت، تلاش کرد تا روابط حماس با کشورهای منطقه وجهان را تقویت کند و به دنبال حمایتهای بینالمللی برای مردم فلسطین بود. او با اتخاذ رویکردی متوازن در مواجه با اسرائیل و همچنین تلاش برای وحدت ملی، به دنبال حفظ موقعیت حماس و تحقق آرمانهای فلسطینیها بود.
ترورهای ناموفق علیه اسماعیل هنیه
اسماعیل هنیه، رهبر حماس، چندین بار هدف ترورهای ناموفق قرار گرفت. این تروها عمدتاً به دلیل نقش او در مقاومت فلسطینی و فعالیتهای سیاسیاش در برابر اسرائیل صورت گرفته بود. اولین مورد قابل توجه در سال 2003 رخ داد. هنیه و شیخ احمد یاسین، رهبر روحانی حماس، هدف یک حمله هوایی اسرائیل قرار گرفتند. این حمله که به قصد ترور یاسین انجام شد، موفقیتآمیز نبود و هنبه با وجود اینکه در نزدیکی یاسین بود، جان سالم به در برد. پس از آن، در سالهای بعد نیز هنیه به دلیل نقش کلیدیاش در حماس و موضع گیریهایش علیه اسرائیل، بارها تهدید به ترور شد. در سال 2006، پس از اینکه حماس کنترل نوار غزه را به دست گرفت، مقامات اسرائیلی اعلام کردند که هنیه یکی از هدفهای اصلی آنهاست. در سال 2008 نیز، اسرائیل در جریان جنگ غزه، هنیه را هدف قرار داد، اما او بار دیگر نیز جان سالم به در برد.
ترور هنیه و معادلات جدید خاورمیانه
اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس از سال 2017، بارزترین رهبر این گروه در طول جنگ اسرائیل در غزه بود و در مذاکرات آتش بس و آزادی گروگانها نقش کلیدی داشت. حماس و رسانههای دولتی جمهوری اسلامی ایران اعلام کردند که او در بامداد 10 مرداد 1403 در محل اقامتش در تهران ترور شد. مرگ هنیه در زمانی که تنشهای خاورمیانه بر سر جنگ ویرانگر غزه در حال شعلهور شدن است، ضربه مهلکی به حماس وارد کرد که پرسشهایی را درباره مذاکرات بین اسرائیل و حماس ایجاد میکند. هنیه به عنوان رهبر سیاسی حماس، پس از حمله 7 اکتبر این گروه به اسرائیل، در جریان مذاکرات متوقف شده گروگانگیری و آتشبس اسرائیل و حماس یکی از مذاکره کنندگان کلیدی میانجی بود. اما او حالا با ناجوانمردانهترین حالت و درست در زمانی که مهمان ویژه ایران در مراسم تحلیف رئیس جمهور پزشکیان بود ترور شده است، رویدادی بسیار مهم که باعث افزایش بحران و شعلهورتر شدن آتش جنگ در غزه خواهد شد.
گزارش از خشایار بوربوری – دکترای علوم سیاسی
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است
