فراتاب: کتاب «در اوج تاریکی» نوشتهی روری اوکانر با استفاده از تحقیقات علمی و تجربهی بالینی، ابعاد پیچیدهی خودکشی و اثرات تروما و سوءاستفادهی جنسی اوایل زندگی را واکاوی کرده و راهکارهایی عملی برای پیشگیری ارائه میدهد.
«در هر چهل ثانیه یک نفر بر اثر خودکشی در نقطهای از جهان جان میبازد. یکی از بیست علت مرگ در سراسر دنیا و دومین علت اصلی مرگ در افراد ۱۵ تا ۲۹ ساله خودکشی است که اغلب ناشی از تجربیات آسیبزا دوران کودکی مانند آزار جنسی، جسمی یا عاطفی و خشونت، سوءمصرف مواد و طلاق والدین است. تاثیر هر خودکشی شبیه به انفجار بمبی اجتماعی است که برآورد میزان ویرانی آن ناممکن است.»
اوکانر با ترکیب شواهد علمی، تجربهی بالینی و گفتوگو با افراد در معرض خطر و خانوادههای داغدیده نشان میدهد که افکار خودکشی اغلب نتیجهی ترومای دوران کودکی، تحقیرها و شکستهای مکرر است. وی باورهای غلط دربارهی خودکشی را نقد میکند و توضیح میدهد که این رفتار نه یک تصمیم ناگهانی، بلکه محصول فرآیندی پیچیده و تدریجی است؛ بنابراین نادرست است بگوییم همهی افراد خودکشیگرا افسرده یا بیمار روانی هستند.
مشخصات کتاب در یک نگاه
- عنوان کتاب: When It Is Darkest
- ترجمهی فارسی: در اوج تاریکی
- نویسنده: روری اُ کرنر Rory O’Connor
- ناشر اصلی: Penguin Random House UK
- سال انتشار: 2021
- مترجمان: مصلح میرزایی، مینو میری و محسن رضائیان
- ناشر فارسی: ققنوس
- سال انتشار فارسی: تابستان ۱۴۰۳
- تیراژ: ۶۶۰ نسخه
نویسنده در یک نگاه
روری اوکانر استاد روانشناسی سلامت در دانشگاه گلاسگو و رهبر آزمایشگاه تحقیقاتی رفتار خودکشی است. او بیش از ۲۵ سال در پژوهش و پیشگیری از خودکشی فعالیت کرده و از سال ۲۰۲۱ رئیس انجمن بینالمللی پیشگیری از خودکشی است. او دیدگاهی جامع، انسانی و بالینی به پدیدهی خودکشی دارد و بهویژه نقش ترومای جنسی و سوءاستفادهی دوران کودکی را در شکلگیری افکار خودکشی برجسته میکند.
مترجمان
این کتاب توسط مصلح میرزایی، مینو میری و محسن رضائیان ترجمه شده است. ترجمه روان، دقیق و قابلفهم است و مفاهیم تخصصی روانشناسی را برای عموم خوانندگان سادهسازی کرده است.
محتوا و موضوع کتاب
کتاب در چهار بخش و چهارده فصل تدوین شده است.
بخش نخست به«مروری کلی بر خودکشی» اختصاص یافته است
در این بخش به این پرسشها پاسخ میدهد که چه کسی، چه زمانی و چگونه خودکشی میکند؟ افرادی که در معرض نابرابری سلامت روان هستند، بیش از دیگران در معرض خطر خودکشیاند. این نابرابریها میتواند با قومیت، جنسیت یا هویت جنسی مرتبط باشد. برای مثال، افراد دارای گرایشهای جنسی (همجنسگرا، دوجنسگرا یا تراجنسی) بیشتر از دگرجنسگراها یا کسانی که جنسیت هنگام تولد خود را پذیرفتهاند، در معرض خطر خودکشیاند. مطالعهی این موضوع باید با بررسی دقیق رابطهی میان نابرابریهای اجتماعی ـ اقتصادی و خودکشی همراه باشد.
بخش دوم - «خودکشی بیش از آنکه تمایل به مردن باشد، پایان دادن به رنج است»
به مدل انگیزشی ـ ارادی، محدودیت شناختی یا دید تونلی، سبکهای دلبستگی و کمالگرایی در افراد خودکشیگرا و مسیر تبدیل افکار به رفتار خودکشی میپردازد. این فصل توضیح میهد که چگونه آسیبهای دوران اولیهی زندگی میتواند از طریق اختلال در تنظیم محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ آدرنال، بر واکنش بدن به استرس اثر گذاشته و به کاهش ترشح کورتیزول منجر شود. در چنین شرایطی، بدن و ذهن آمادگی لازم برای مقابله با تهدیدها یا عوامل استرسزا را ندارند و ذهن ممکن است رویدادها و موقعیتها را بهاشتباه تعبیر کند، حتی وقتی فرد واقعاً در تنگنا نیست.
همچنین به شواهد مرتبط با استفاده از رسانههای اجتماعی و تأثیر آنها بر خودکشی اشاره میکند و توضیح میدهد که رسانهها چگونه میتوانند اخبار، مستندها یا فیلمهای مرتبط با خودکشی را پوشش دهند، بدون آنکه موجب پدیدهی خوشههای خودکشی و تکانشگری شوند.
بخش سوم: «آنچه باید برای حفظ ایمنی افراد خودکشیگرا انجام دهیم»
مداخلاتی معرفی میشوند که کاهش یا حذف افکار و رفتارهای خودکشیگرایانه را هدف دارند؛ برخی درمانها بلندمدت، مانند رفتاردرمانی شناختی، هستند و برخی دیگر برنامههای کوتاهمدت برای خانوادههاست تا بتوانند فرد را در دورههای بحرانی، تا زمان ارجاع به متخصص، ایمن نگه دارند.
بخش چهارم: «حمایت از افراد در معرض خودکشی و بازماندگان»
به نحوهی طرح پرسش دربارهی افکار خودکشی پرداخته و توضیح داده میشود چگونه میتوان این پرسش حساس را مطرح کرد. همچنین توصیههایی برای اعضای خانواده ارائه میکند تا از فرزندان دارای افکار خودکشی حمایت شود. در پایان، تأثیر مخرب خودکشی بر خانوادهها، دوستان و درمانگران بررسی شده است.
چرا باید این کتاب را خواند؟
کتاب با رویکردی علمی و مبتنی بر شواهد، پیچیدگیهای خودکشی را تحلیل میکند و نشان میدهد که این رفتار حاصل تعامل عوامل روانشناختی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیستی است. اوکانر به عوامل خطر، تجربههای آسیبزا، ترومای دوران کودکی و نیز نشانههای هشداردهنده میپردازد و اهمیت گفتوگو، حمایت و دسترسی به خدمات بهداشت روان را یادآور میشود. همچنین پیامدهای خودکشی برای بازماندگان و راهبردهای پیشگیری در سطوح فردی، خانوادگی، اجتماعی و ملی بررسی شده است.
نویسنده: چیمن محمدینسب، روانشناس و از اعضای مدرسه روزنامهنگاری فراتاب
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
