فراتاب: با سقوط رژیم بشار اسد در یکشنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۳، سوریه وارد مرحلهای تازه و حساس در بازسازی ساختار سیاسی و امنیتی خود شد. درگیریهای خونین در استان سویدا و حملات هوایی اسرائیل، واکنشهای گستردهای را از سوی بازیگران بینالمللی در پی داشت. هرچند آتشبس اخیر را میتوان گامی در جهت کاهش تنشها تلقی کرد، اما مواضع متضاد کشورهای مؤثر نشان میدهد که اقلیتهایی چون کُردها، دروزیها و علویها همچنان با چالشهای عمیق روبهرو هستند. این گزارش به بررسی مواضع بازیگران مختلف منطقهای و بینالمللی در قبال تازهترین تحولات سوریه اختصاص یافته است.
اسرائیل؛ حملات با ادعای حمایت از دروزیها
اسرائیل با انجام حملات هوایی به دمشق و مناطق جنوبی سوریه، خواستار عقبنشینی نیروهای دولتی از سویدا شد. نتانیاهو هدف از این اقدام را «حمایت از دروزیها» عنوان کرد و طبق توافق آتشبس، دسترسی محدود نیروهای سوری به این مناطق را پذیرفتند.
آمریکا مدعی میانجیگری با رویکرد انسانی!
تام باراک، نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه، اعلام کرد که واشنگتن از برقراری آتشبس بین اسرائیل و سوریه حمایت میکند. آمریکا همچنین خواستار توقف خشونتها، حمایت از غیرنظامیان و ورود کمکهای بشردوستانه شده است.
ترکیه؛ هشدار علیه تجزیه و آمادگی برای مداخله
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، آتشبس را گامی مثبت دانست اما هشدار داد که اگر گروههای سوری به سمت تجزیه حرکت کنند، آنکارا مداخله خواهد کرد. همچنین ترکیه خواهان گفتوگوی سازنده با گروهها، مشروط بر حفظ تمامیت ارضی سوریه است.
کردهای سوریه؛ آتشبس بهعنوان مقدمه مشارکت سیاسی
مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، آتشبس را فرصتی برای آغاز روندی سیاسی دانست و تأکید کرد که کردها خواهان ایفای نقش در ساخت آینده کشور هستند. او در عین حال هشدار داد که در صورت تهدید از جانب ترکیه، آماده دفاع خواهند بود.
کردهای عراق؛ نگران بازتاب بحران به مرزهای خود
رهبران اقلیم کردستان عراق، نسبت به تأثیر تحولات سوریه بر امنیت عراق ابراز نگرانی کردهاند. دولت مرکزی نیز با استقرار نیروهای ارتش و الحشد الشعبی در مرزهای غربی، تلاش کرده از نفوذ گروههای تروریستی جلوگیری کند. برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که تحولات سوریه میتواند امنیت عراق را نیز تهدید کند.
چشمانداز پیشرو
آتشبس در سوریه، اگرچه گامی مهم در مسیر ثبات است، اما مواضع متناقض بازیگران منطقهای و بینالمللی نشان میدهد که آینده اقلیتها همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. کردها، دروزیها و دیگر اقوام، در تقاطع منافع قدرتهای منطقهای ایستادهاند و تضمین حقوق آنها نیازمند تعهد واقعی به صلح و عدالت است.
نویسنده: محمد برین پژوهشگر مسائل خاورمیانه و از اعضای مدرسه روزنامهنگاری فراتاب – دوره 16.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
