فراتاب: کتاب صلح کردند تا جنگ بماند یا «صلحی که همه صلحها را برباد داد» نوشتهی دیوید فرامکین نویسنده و مورخ فقید امریکایی است که اولین بار در سال 1989 منتشر شد.
تاریخی که در این کتاب میخوانید، سرآغاز پیدایش قرن بیستم و خاورمیانهی امروز است روایت فروپاشی امپراطوری عثمانی و شکلگیری خاورمیانهی معاصر، روایت وقایعی که در جنگ جهانی اول رخ داد و باعث تغییرات اساسی در خاورمیانه شد و این تغییرات منجر به جنگی شد که همچنان ادامه دارد.
نویسنده در این کتاب با بیانی ساده، جذاب و گیرا به چرایی و چگونگی وقوع حوادث و اتفاقات در سالهای جنگ جهانی اول میپردازد و میکوشد با شرح وقایع و ارائه جزئیاتی دقیق از آن سالها و کنار هم چیدن قطعات جورچین تصویر کاملی از آن دوران را در نظر خواننده ترسیم کند نویسنده سعی دارد علاوه بر نقش اروپا در خاورمیانه، تاثیرات این دگرگونی را در خود قاره سبز نیز بررسی کند و در کنار آن گاه خواننده را با خود به دل بیایانهای عربستان برده و با ماجراجوییهای «ادوارد لارنس» همراه میسازد و گاه از اختلافات و مناقشات دولتمردان اروپایی در پایتختهایشان پرده بر میدارد.
این کتاب راوی بیمها و امیدها، عشقها و نفرتها، خیانتها، سوءتفاهمات و تصمیمگیریهایی است که پس از گذشت یک قرن تاکنون نیز زخم کهنهی آن بر چهرهی خاورمیانه تازه مینماید.
نویسنده در این کتاب سعی در تنویر زوایای تاریک و پنهان وقایع آن دوران از قبیل دسیسهها، توطئهها، یارگیریهای پیدا و پنهان و صفآرایی رقیبان و دشمنان در مقابل یکدیگر دارد و روشن میسازد که مردمان این سرزمینها هیچگونه حقی در تعیین سرنوشت خود نداشتند بلکه این قدرتهای بزرگ استعماری بودند که در خفا و پشت درهای بسته و در راستای منافع خودشان بحران را در دل نسخهی خاورمیانهی امروزی را پیچیدند.
در سال 1914-1922 تنها کسانی که دور میز نشستند و تصمیم گرفتند اروپاییها و امریکاییها بودند. دراین دوره کشورها و مرزهای خاورمیانه را دراروپا پدید آوردند مثلا عراق و کشوری را که اکنون اردن نام دارد انگلیسیها اختراع کردند، مرزها را سیاستمداران انگلیسی بعد از جنگ جهانی اول در نقشهای خالی کشیدند حدود عربستان و کویت و عراق را یک کارمند دولت انگلیس در سال 1922 تعیین کرد و مرزهای بین مسلمانان و مسیحیان را فرانسه بین سوریه و لبنان و روسیه بین ارمنستان و آذربایجان شوروی کشید.
قسمتهایی از کتاب
خاورمیانهای که من میشناسم، فقط مصر و اسرائیل و ایران و ترکیه و ممالک عرب آسیا را در بر نمیگیرد، بلکه کشورهای اسیای میانه و افغانستان را نیز شامل میشود کل منطقهای که بریتانیا از زمان جنگهای ناپلئون به بعد دران جنگید تا مسیر هندوستان را از یورشهای فرانسه و بعد روسیه در امان نگاه دارد، در فرایندی که به «بازی بزرگ» مشهور شد.
ترکستان افغانستان ماورای قفقاز و ایران برای بسیاری این نامها فقط افقهای دور را تداعی میکنند اعتراف میکنم که از نظر من آنها «مهرههای شطرنجی» هستند در دست کسانی که بناست با آنها برسر فرمانروایی دنیا بازی کنند _ جورج کرزن ملکه ویکتوریا صراحت بیشتری به خرج داد و گفت: مسئله این است که اقای دنیا روسیه باشد یا بریتانیا.
مشخصات کتاب
کتاب فوق به قلم دیوید فرامکین و ترجمهی حسن افشار برای اولین بار در زمستان 1395 در ایران به چاپ رسید و با توجه به استقبال گرم خوانندگان برای بار بیست و ششم تجدید چاپ شده است. این اثر در دوازده بخش در قطع وزیری و 616 صفحه توسط انتشارات نشرماهی و با جلد گلینگور در کتابفروشیهای سراسر کشور دردسترس علاقهمندان میباشد همچنین در پلتفرم طاقچه نیز بصورت کتاب صوتی در دسترس عموم قرار دارد.
درباره نویسنده
دیوید فرامکین زادهی 1932 نویسنده، مورخ و حقوقدان امریکایی است که تاکنون 7 کتاب نوشته از جمله «راه و رسم جهان»، «آخرین تابستان اروپا» و «پادشاه و گاوچران» اما شهرت او بیش از همه برای نوشتن کتاب «صلحی که همه صلحها را بر باد داد» است که در سال 1989 منتشر کرد و نامزد جایزه پولیتزر نیز شد. فرامکین تحصیلات خود را در دانشکدهی حقوق دانشگاه شیکاگو به پایان رساند وی استاد بازنشسته تاریخ و روابط بینالملل در دانشکدهی مطالعات جهان در دانشگاه بوستون بود و همچنین بعنوان نماینده و مشاور سیاسی فعالیت میکرد و در ژوئن 2017 چشم از جهان فروبست.
نویسنده: سامان سبحانی فعال حوزه حقوق و از اعضای کلاس روزنامهنگاری فراتاب – دوره 16.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
