فراتاب: از حدود ۱۰ هزار سال پیش که انقلاب کشاورزی اتفاقاتی مهم را برای زندگی بشر رقم زد و موجب تشکیل اجتماعات شد تا فردای جنگ جهانی مه انسان راه و رسم استفاده از آفتکشها را یاد گرفت و از سموم و کودهای شیمیایی بدون ملاحظه استفاده کرد و نیز در دهههای ۵۰ و۶۰ قرن بیستم که در جهت کمک و بهبود تغذیه در کشورهای پرجمعیت و کمتر توسعهیافته روشهای نوینی در صنعت کشاورزی ابداع و اختراع گردید موضوع استفاده از کود شیمیایی که بعدها توسط شخصی به نام ویلیام گاد سرپرست آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده به «انقلاب سبز» تعبیر شد از موضوعات مهم زیست محیطی شده است.
یکی از این روشها تولید سموم و کودهای شیمیایی در جهت بالابردن کمیت محصول در واحد سطح بود. پس از ابداع و تولید تجاری و عرضه این نهادهها، به تبع آن در سراسر جهان واحدهای تولیدی و توزیعکنندگان بصورت قارچگونهای سر بر آوردند و در کنار واحدهای تولیدی غیرمجاز و زیرزمینی مبادرت به تولید و عرضه این نهادهها کردند. پیامدهای زیست محیطی آفتکشها و کودهای شیمیایی یکی از عوامل تاثیر منفی کشاورزی صنعتی مدرن بر محیط طبیعی زیستمندان (جانداران و گیاهان) میباشد که بسیاری از مناطق مستعد و زمینهای حاصلخیز و همچنین آبهای سطحی و زیرسطحی را با چالش جدی روبرو کرده است.
آفتکشها معمولاً بصورت گرد، گرانول، امولسیون و سوسپانسیون استفاده میشوند و ورود آنها به محیط زیست بلافاصله پس از مصرف صورت میگیرد که بر ۴ گروه از عوامل محیط زیست شامل اکوسیستمهای آبی، زیست طبیعی انسانها، خاک و جانوران و گیاهان اثرگذار است.
آلودگی شیمیایی محیط زیست غالباً از طرق آب، هوا و خاک صورت میگیرد. آفتکشها از طریق تبخیر و یا مستقیماً وارد هوا میشوند. به عنوان مثال د.د.ت تا ۹۰ درصد اکسیژن هوا را از بین میبرد. خاک نیز از طریق گیاهان تیمار شده با آفتکشها و استفاده مستقیم بر روی آن آلوده میشود.
یکی از راههای جلوگیری از مصرف بیرویه آفتکشها اجرای دستورالعملهای استفاده از آنها میباشد. همچنین دستگاههای اجرایی مانند سازمان حفاظت محیط زیست میتوانند با اعمال فشار بر وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفظ نباتات کشور جهت جلوگیری از اعطای پروانه تولید برخی از آفتکشها که به شدت محیط طبیعی انسانها و حیوانات را به خطر میاندازد جلوگیری کرد.
همچنین سازمان حفظ نباتات موظف است با نظارت دقیق بر تولیدکنندگان و فروشگاههای عرضهکننده این آفتکشها و برگزاری دورههای آموزشی جهت بروزرسانی اطلاعات علمی توزیعکنندگان از مصرف بیرویه آفتکشها و نهادههای غیر استاندارد جلوگیری کند.
همچنین سازمان نظام مهندسی کشاورزی از ارائه پروانه فعالیت به افراد غیرمتخصص و بیربط با این حوزه جلوگیری نماید و با پالایش کلیه مراکز عرضه آفتکشها در سراسر کشور با اعمال سیاستهای تشویقی و تنبیهی از مصرف بیرویه سموم و کودهای شیمیایی جلوگیری نماید.
امید است با روی کار آمدن دولت چهاردهم و انتخاب وزیری مناسب در جهت بدست گرفتن سکان وزارت جهاد کشاورزی به این مسئله مهم که زندگی کلیه جانداران و گیاهان را به نوعی با خود درگیر نموده است توجه ویژهای نماید.
گزارش از حامد صحرایی
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است
