فراتاب: یکی از حقوق اساسی و بنیادی انسانها حق آموزش و تحصیل است که باید همه انسانها بلا استثنا و بدون هرگونه تبعیضی از آن بهرهمند شوند که در اسناد حقوق بشری نیز به آن پرداخته شده است. به همین خاطر، تبعیض جنسیتی در آموزش و تحصیل، نقض فاحش این حق شمرده میشود و به محرومیت از حق تحصیل و آموزش مساوی برای دختران و زنان منجر میشود.
بعد از سقوط و فروپاشی نظام جمهوریت در افغانستان و تسلط مجدد طالبان بر این کشور، محدودیتهای عجیبی برای زنان و دختران وضع شد که از همه مهمتر، ممنوعیت تحصیل دختران بالاتر از کلاس ششم ابتدایی بود امری که تا امروز نیز ادامه دارد. این تصمیم طالبان بر خلاف راهبردها و برنامههای جهانی در قسمت آموزش است.
با توجه به شرایط چند سال اخیر افغانستان تنها کشوری در جهان است که زنان و دخترانش با محدودیت آموزش و تحصیل روبرو هستند که این مسئله توسط جامعه جهانی نیز محکوم شده است. همچنین از مهمترین موانع طالبان برای به رسمیت شناخته شدن، ممنوعیت تحصیل دختران است که البته در دوره اول حکومت طالبان نیز تحصیل دختران ممنوع بود. با این حال، این گروه از زمانی که بر افغانستان تسلط پیدا کردهاند، همیشه مدعی شدهاند که تحصیل دختران با شریعت یا قوانین اسلامی متضاد نیست و برای ادامه تحصیل دختران به شرایط خاصی نیاز است. با وجود درخواست هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان، مبنی بر دادن اجازه ورود دختران به مدارس و دانشگاهها اما با این حال سال تحصیلی جدید بدون حضور دختران در افغانستان آغاز شد.
یوناما و سازمانهای حقوق بشری جهانی همواره تاکید کردهاند که تعلیم و تربیت برای همه شهروندان ضروری است و طالبان باید به محدودیتهای تحصیلی دختران خاتمه بدهند. اما با این حال و علیرغم این درخواستها طالبان هیچ پیشرفتی در این مورد نداشته است. نماینده ویژه ایالات متحده در امور زنان و حقوق بشر افغانستان «رینا امیری» در مورد چالشهای موجود تحصیل دختران گفته است که این یک وضعیت دلخراش و ناراحت کننده برای دختران افغان و همچنین یک مسئله حاد و فوقالعاده برای همه زنان و دختران در جهان میباشد که نظیرش در میان دیگر کشورهای اسلامی وجود ندارد. وزیر تحصیلات تکمیلی طالبان، ندا محمد ندیم اما در این باره معتقد است که این محدودیتها به خاطر پیشگیری از معاشرت جنسیتی و همچنین مطابقت موضوعات درسی با اصول اسلامی میباشد. وی در ادامه توضیح داد که این ممنوعیت موقت خواهد بود و اکثر رهبران این گروه نیز موافق به رفع محدودیتهای تحصیلی دختران میباشند، اما زمان بازگشایی مدارس نامعلوم است و نظر قطعی در این مورد را هیبت الله آخوندزاده رهبر طالبان خواهد داد.
گزارش از شکریه اکبری – پژوهشگر روابط بینالملل و زنان افغانستان
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است
