فراتاب - گروه بین الملل: همهپرسی استقلال اقلیم کردستان عراق علیرغم آنکه با مخالفت کشورهای منطقه از جمله ایران و ترکیه و از سویی با مخالفتهای جهانی از جمله ایالات متحده آمریکا روبهروست، اما بر خلاف این مخالفتها به نظر میرسد که مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق تصمیم جدی برای برگزاری این همهپرسی دارد. موضوعی که در هفتههای اخیر و با نزدیکتر شدن به زمان برگزاری همهپرسی بازتاب وسیعی در خبرگزاریهای داخلی و خارجی داشته است. البته در این میان با توجه به اینکه ایالات متحده به تازگی پیشنهاداتی به اقلیم در راستای عدم برگزاری همهپرسی ارائه داده است، ممکن است این پیشنهادات منجر شود تا بارزانی متقاعد شده و در آخرین روزهای باقیمانده همهپرسی را به تعویق بیندازد. اینکه مسعود بارزانی به پیشنهادات آمریکاییها پاسخ مثبت دهد کاملا محتمل است.
از سویی نباید از این نکته مهم غافل شد که موضوع همهپرسی صرفا به کشورهای منطقه و جامعه بینالملل مربوط نمیشود و خود جریانهای کُرد نیز ممکن است مخالفتهایی جدی با این موضوع داشته باشند. در حال حاضر با توجه به مواضع ایالات متحده، اعتراضات کشورهای همسایه از جمله ایران و ترکیه و نیز اختلافاتی که میان جریانهای کُرد در این موضوع وجود دارد، شرایط تا اندازه زیادی برای اقلیم و حامیان همهپرسی دشوار خواهد بود. در عین حال اگر فرض را بر این بگیریم که تحت شرایطی این همهپرسی برگزار شود، باید بپذیریم که با رأی بالایی از موافقت کُردهای اقلیم مواجه خواهد شد، چراکه هم اکنون موضوع احساسات قومیتی بسیار مطرح است و طبیعی خواهد بود که همهپرسی استقلال اقلیم با رأی مثبت آنها مواجه شود. این در حالی است که باید به این نکته نیز توجه داشت که چنین رویدادی تبعاتی هم به دنبال خواهد داشت. مسائلی که میتواند مشکلاتی جدی برای اقلیم کردستان عراق ایجاد کند. نظر تحلیلگران بر این است که بارزانی با این کار میخواهد تاریخ منطقه کردستان را به نام خود ثبت کند و با این دستاورد به قهرمانی ملی تبدیل شود. نخبگان سیاسی معمولا در راستای منافع خود و ارزشهای مورد نظرشان از چنین تصمیماتی فروگذار نمیکنند.
بنابراین به نظر میرسد بارزانی بیشتر به دنبال کسب نقش قهرمان و به یادگار گذاشتن کاری از خود در تاریخ کردستان است. به همین دلیل دیگر نخبگان سیاسیِ کُرد با این مسئله مخالفت دارند، هرچند که شاید آن را به صراحت بر زبان نیاورند. در مجموع برگزاری همهپرسی استقلال اقلیم میتواند بنیان بسیاری از مشکلات آتی برای کُردها و حتی منطقه شود که این مشکلات نیز به پای بارزانی نوشته خواهد شد. همانطور که شاهدیم ایران، عراق، ترکیه و حتی ایالات متحده با این همهپرسی مخالف هستند و این احتمال میرود که برگزاری همهپرسی کشمکشهای داخلی عراق را پس از داعش متوجه کُردها کند. به همین علت ممکن است هدف اصلی بارزانی از برگزاری همهپرسی نیز، صرفا سندی باشد تا در آینده و هر زمان که سران اقلیم اراده کردند مدعی شوند ما در گذشته موافقت کُردها برای جدایی را گرفتهایم و هر زمان که بخواهیم اقدام به جدایی میکنیم.
دکتر حمید احمدی, استاد دانشگاه تهران
منبع: ستاره صبح
