فراتاب: طی هفتههای اخیر انجام حملاتی پهپادی به تأسیسات نفتی اقلیم کردستان، موجی از واکنشها را در میان مقامات کُرد، عرب عراقی و آمریکایی برانگیخت. در حالی که هنوز عاملان این حملات مشخص نیستند، دولت آمریکا، ریاست اقلیم کردستان، و نماینده سازمان ملل هرکدام با لحنی جدی نسبت به پیامدهای این اقدام هشدار دادند. این گزارش به بررسی مواضع و ابعاد مختلف این حادثه میپردازد.
از ۲۳ تا ۲۶ تیرماه،چندین حمله پهپادی به تأسیسات نفتی اقلیمکردستان از جمله میادین، «خرمال»، «سرسنگ»، «تاوکه»، «پشتخاپور» و «بدره» صورت گرفت. به گفتهی مقامهای اقلیم کردستان ،این حملات منجر به آتشسوزی و خسارتهای زیرساختی شد، اما تلفات جانی نداشت. اما به رغم گذشت چند هفته تاکنون هیچ گروهی مسئولیت حملات را نپذیرفته است. این حملات در حالی رخ داده است که همچنان پرونده صادرات نفت اقلیم و اختلافات با دولت مرکزی عراق باز مانده است.
موضع وزارت خارجه آمریکا
تامّی بروس ،سخنگوی وزارتخارجه آمریکا، دربیانیهای رسمی در تاریخ ۱۵ ژوئیه اعلام کرد: «حملات اخیر به زیرساختهای انرژی در اقلیم کردستان، امنیت و ثبات عراق را تهدید میکند. ما قویاً این اقدامات را محکوم کرده و از دولت عراق میخواهیم تا عاملان این حملات را شناسایی و پاسخگو کند.»
موضع مارکو روبیو، وزیر خارجه دولت ترامپ
مارکو روبیو که از ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۵ به عنوان وزیر خارجه ایالات متحده در دولت ترامپ فعالیت میکند، در تماس تلفنی با نخستوزیر عراق، محمد شیاع السودانی، ضمن محکومیت حملات پهپادی به اقلیم، گفت: «تأسیسات نفتی نباید به میدان جنگ نیابتی تبدیل شوند. ما از بغداد انتظار داریم که مسئولیت حفاظت از اقلیم را بر عهده بگیرد و صادرات نفت اقلیم باید دوباره از سر گرفته شود.» او همچنین خواستار حلوفصل اختلافات بین اقلیم و بغداد شد و تأکید کرد که آمریکا آماده حمایت از توسعه اقتصادی اقلیم و پرداخت حقوق کارکنان کُرد است.
موضع نیچروان بارزانی
ریاست اقلیم کردستان در بیانیهای که در ۱۶ ژوئیه منتشر شد، این حملات را «تروریسم علیه زیرساختهای حیاتی اقلیم» دانست. «تکرار هدف قرار دادن منابع انرژی اقلیم، تلاشی سازمانیافته برای تضعیف اقتصاد منطقه و بیثباتسازی عراق است. ما از دولت فدرال انتظار داریم که با موضعی روشن و مسئولانه وارد عمل شود.» نیچروان بارزانی همچنین از جامعه جهانی خواست در قبال این اقدامات سکوت نکند.
موضع نماینده سازمان ملل در عراق
جنین پلاسخارت، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در عراق، در توییتی اعلام کرد: «نگران حملات اخیر به تأسیسات غیرنظامی در اقلیم کردستان هستیم. احترام به حاکمیت عراق یک اصل بنیادی است که باید رعایت شود. از همه طرفها میخواهیم از اقدامات تحریکآمیز خودداری کنند.» او همچنین خواستار «تحقیقات شفاف و پاسخگویی» در مورد عاملان حمله شد.
موضع گروههای نیابتی و رسانههای نزدیک به محور مقاومت
هیچ گروهی رسماً مسئولیت حملات را نپذیرفته است، اما رسانههای نزدیک به گروههای مورد حمایت ایران، با اشاره به «فعالیتهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا در خاک اقلیم»، تلویحاً آن را اقدامی پیشگیرانه خواندهاند. منابع نزدیک به کتائب حزبالله گفتهاند: «اقلیم کردستان نباید به مأمنی برای جاسوسی آمریکا و اسرائیل تبدیل شود؛ پاسخ مقاومت محدود نخواهد ماند»
موضع هوشیار زیباری
هوشیار زیباری، عضو دفتر سیاسی حزب دمکرات کردستان و وزیر خارجه پیشین عراق، در تاریخ ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۵ (۲۴ تیر ۱۴۰۴) با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی X، حملات پهپادی اخیر به تأسیسات نفتی اقلیم را «اقدامی خصمانه و برنامهریزیشده» خواند. وی گفت: «حملات مکرر به میدانهای نفتی اقلیم و همچنین حملات به فرودگاههای اربیل و سلیمانیه، از سوی گروههای مسلح غیرحکومتی صورت میگیرد که از حمایت مالی و نظامی برخوردارند. در کنار قطع حقوق کارکنان اقلیم، این اقدامات عملاً به جنگ اقتصادی علیه مردم کردستان تبدیل شده است.
موضع سرویس ضدترور اقلیم کردستان (CTD)
سرویس ضدترور اقلیم کردستان (CTD) در چندین بیانیه رسمی طی روزهای ۱۴ تا ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۵ (۲۳ تا ۲۶ تیر ۱۴۰۴)، جزئیات حملات پهپادی به تأسیسات نفتی اقلیم را منتشر کرد. بنابر اعلام این نهاد امنیتی، تأسیسات مختلف نفتی اقلیم کردستان هدف حمله پهپادهای انتحاری قرار گرفتهاند. برخی از این پهپادها پیش از اصابت به هدف، توسط نیروهای امنیتی ساقط شدند. سروی ضد ترور،همچنین اعلام کرد که منشأ حملات، مناطق خارج از کنترل اقلیم و احتمالاً تحت نفوذ گروههای شبهنظامی مورد حمایت ایران بوده است. در جریان این حملات، خسارات زیرساختی قابلتوجهی وارد شد و تولید در چند میدان نفتی متوقف یا کاهش یافت، هرچند تلفات جانی گزارش نشد.
به نظر میرسد این حملات تحت تاثیر تحولات پرشتاب و بیثبات کننده اخیر منطقهای و نیز عدم دستیابی به توافق میان اربیل و بغداد بر سر موضوعات مختلف محل اختلاف اتفاق افتاده و در آینده نزدیک نیز محتمال همچنان ادامه خواهد یافت.
گزارش از صیاد درویش از اعضای مدرسه روزنامهنگاری فراتاب – دوره 16.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
