فراتاب: در دنیایی که اخبار جعلی، تیترهای زرد و تحلیلهای سطحی بازار را قبضه کردهاند، داشتن ذهنی شفاف و آگاه، نه فقط یک مزیت، بلکه یک ضرورت حرفهایست. «هنر شفاف اندیشیدن» نوشتهی رولف دوبلی، همان چکلیستی است که هر روزنامهنگار و تحلیلگر رسانه باید کنار دست خود داشته باشد.
تصور کن خبرنگاری هستی که باید ظرف ۲۰ دقیقه گزارشی بنویسی درباره موضوعی پیچیده. ذهنات پر از سوگیریهای شناختی است که بدون اینکه بدانی، تیتر و روایتت را شکل میدهند. دوبلی دقیقاً همین تلهها را نشانت میدهد. او میخواهد بگوید چگونه ذهن ما در دام خطاهای فکری میافتد و چطور میتوانیم نجات پیدا کنیم؟
مشخصات کلی کتاب
کتاب «هنر شفاف اندیشیدن» اولینبار در سال ۲۰۱۳ توسط انتشارات HarperCollins منتشر شد و در ایران نیز توسط نشر «چشمه» منتشر شده است. این کتاب در بیش از ۴۰ کشور ترجمه شده و میلیونها نسخه فروش داشته است؛ محبوبیت آن بهویژه در میان مدیران رسانه، خبرنگاران و تحلیلگران روزافزون است.
معرفی نویسنده و مترجم
رولف دوبلی نویسنده، کارآفرین و تحلیلگر سوئیسیست که سالها در عرصهی اقتصاد و رسانه فعال بوده است. او بنیانگذار پروژه «The School of Life» در زوریخ است و در نوشتههایش به پیوند بین روانشناسی و تصمیمگیری در زندگی روزمره میپردازد. از دیگر آثار او میتوان به «هنر خوب زندگی کردن» اشاره کرد.
در نسخههای فارسی، یکی از مترجمان شناختهشده این کتاب عادل فردوسیپور است که با نثری روان و قابلفهم، اثر را برای مخاطب فارسیزبان دلنشینتر کرده است.
پیام کتاب
کتاب شامل ۹۹ فصل کوتاه و مستقل است که هرکدام به بررسی یک خطای شناختی یا ذهنی خاص میپردازد: از «خطای بازماندگان» گرفته تا «توهم کنترل». نویسنده با زبانی ساده اما پرنفوذ، نشان میدهد چگونه روزانه در معرض تصمیمات نادرست هستیم، فقط به این دلیل که ذهنمان فریبخورده است. پیام اصلی کتاب این است: اگر میخواهی تحلیل درستی از جهان داشته باشی، اول باید ذهنات را از توهمات پاک کنی. برای فعالان حوزه رسانه، این یعنی تیترهای هیجانی درست و منطقی، روایتهای کمتر سوگیرانه و تحلیلهای عمیقتر.
تجربه و تاثیرپذیری من از این کتاب
مطالعهی این کتاب برای من شبیه گرفتن آینهای جلوی ذهنم بود. متوجه شدم که حتی در نوشتن یک تحلیل ساده، چقدر سوگیریهایم بیصدا نقش بازی میکنند. این کتاب کمک کرد در انتخاب واژهها، جهتدهی گزارشها و حتی زاویه دیدم در مصاحبهها، دقیقتر و منصفانهتر باشم. خواندن این کتاب را به تمام روزنامهنگاران، نویسندگان محتوا و تحلیلگران رسانه توصیه میکنم؛ نه برای اینکه همهچیز را بدانند، بلکه برای اینکه دقیقتر شک کنند و اضافه کنم به شدت در بهبود روابط فردی اجتماعی ، کاری و .... موثر و مفید بوده است.
نویسنده: شبنم الماسی از اعضای کلاس روزنامهنگاری فراتاب – دوره 16.
بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.
