آندومتریوز یا کیست شکلاتی چیست | فراتاب
کد خبر: 6342
تاریخ انتشار: 30 خرداد 1396 - 22:37
ثریا مردانپور
یکی از بیماریهای شایع در زنان آندومتریوز می باشد که با درجات متفاوت در بارداری تاثیر گذار خواهد بود.

فراتاب‌ـ گروه سلامت و پزشکی: آندومتریوز یا کیست شکلاتی، بیماری است که در آن بافت دیواره قابل ریزش داخل رحم (اندومتر) در جایی غیر از دیواره داخلی رحم  قرار بگیرد. مهمترین جاهایی که بافت اندومتر ممکن است لانه گزینی نماید: تخمدانها، کلدوساک قدامی و خلفی، لوله های رحمی، آپاندیس، لیگامان ها، کلون سگمویید و... می باشند. 

تئوری های متفاوتی در این زمینه تعریف شده است، بطور مثال: عده ای از دانشمندان علم زنان معتقد هستند که به دنبال  قاعدگی های رتروگرید (برگشت خون قاعدگی) بافت اندومتر از طریق لوله های رحمی وارد حفره شکمی شده و در آنجا لانه گزینی می کند. گاهی بعد از انجام اپیزیتومی (ترمیم محل زایمان طبیعی)، جراحی های زنان، سزارین و... ممکن است بافت اندومتر جداشده ودر جایی غیر از محل خود کاشته شود.

تئوری دیگری که در این رابطه وجود دارد این است که در درون حفره صفاقی معمولا تعدادی سلول تمایز نیافته از دوران جنینی وجود دارد که قابلیت تبدیل به هر بافتی را دارا می باشند مانند بافت اندومتر. این بیماری خوش خیم بوده و ایجاد سرطان به واسطه این بیماری نادر می باشد. استرس نقش مهمی در پیشرفت بیماری دارد. تغذیه شامل رژیم پر فیبر و حاوی امگا 3 و ورزش های منظم احتمال افزایش آندومتریوز یا کیست های شکلاتی را پایین می آورند.

آندومتریوز  شامل سه درجه می باشد:

درجه اول: ضایعات سطحی بر روی پریتوئن و تخمدان ها که در مجموع کمتر از 5 سانتیمتر می باشد.

درجه دوم: ضایعات متعدد،سطحی ویا عمقی می باشند که در اطراف تخمدان ها و لوله های فالوپ ایجاد چسبندگی نموده اند.

درجه سوم: ضایعات به همه قسمت ها دست اندازی کرده و باعث چسبندگی های شدید در قسمت های مختلف لگنی شده است.

علائم شایع:

 دیسمنوره (قاعدگی دردناک)

دیسپارونی (مقاربت دردناک)

لکه بینی های بین دو قاعدگی یا AUB

فوریت در دفع ادرار (frequency)

هماچوری (خون در ادرار) در صورت درگیری کلیه ومجازی ادراری

بروز درد در هنگام مدفوع، اسهال، یبوست، رکتوراژی در صورت در گیری GI

بروز هموپتیزی و تنگی نفس در صورت درگیری ریه ها

بروز درد ،خونریزی  و تورم در پوست در صورت درگیری پوست

تشخیص اندومتریوز:

1.معاینه فیزیکی یا فیزیکال اگزم:

  • درد در هنگام حرکت دادن رحم
  • لمس ندولهای آندومتریوز در کلدوساک، لیگامان ها،اورتروساکرال وسپتوم رکتوواژینال
  • توده های ادنکسی بزرگ و دردناک
  • وجود حساسیت در هنگام لمس فورنیکس خلفی
  • فیکس شدن اندکس ها  و رحم در وضعیت Retrovered position

2. انجام لاپاراسکوپی و رویت تمام لگن که ممکن است دچار آندومتریوز باشند توسط جراج وخروج ضایعات مشکوک و تهیه بیوبسی

درمان آندومتریوز:

درمان به دو دسته طبی و جراحی تقسیم می شود:

رشد ضایعات آندومتریوز وابسته به استروئیدهای تخمدان می باشد و باید از داروهایی استفاده شود که استروئیدهای های تخمدان را تا مدت طولانی سرکوب نماید که این زمان معمولا 6ماه طول می کشد.

داروهای مورد استفاده عبارتند از:

  • پروژستین ها شامل: هیدروکسی پروژسترون استات،نوراتیندرون،IUD های آزاد کننده لونژسترول  و...
  • دانازول که آندروژن می باشد
  • آنالوگ های GnRhبه منظور بلاک محور هیپوفیز،هیپوتالاموس
  • داروهای مهار کننده آروماتاز در همراهی با یکی از داروهای ذکر شده

نکته اساسی در درمان دارویی این است که بیمار هرگز درمان واقعی نخواهد شد و نمی توان جلو پیشرفت بیماری را گرفت. باروری بیماران با مصرف دارو افزایش پیدا نخواهد کرد و با قطع دارو احتمال عود مجدد وجود دارد.

در اصول معالجاتی بیماریهای زنان توصیه به جراحی در اولویت قرار دارد مخصوصا اگر ضایعات پیشرفته و علایم بیماری بسیار شدید و ناتوان کننده شود. در خانم های که سابقه infertility  یا نازایی دارند و سن آنها بالای 35 سال می باشد حتما توصیه به جراحی می شود.

درمان جراحی:

به دو روش لاپاراسکوپی و یا لاپاراتومی انجام می شود که در آن ممکن است تخمدانها، لوله ها و رحم دست نخورده باقی بمانند و یا  برای بیمار درمان قطعی که شامل برداشت کامل رحم و تخمدانها ست، انجام شود.

نویسنده: ثریا مردانپور

عضو گروه علمی و پزشکی فراتاب

بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است.

 

نظرات
آخرین اخبار