انتشار کتاب نگاهی به سیاست‌خارجی ایران در قبال عراق | فراتاب
کد خبر: 11444
تاریخ انتشار: 27 مهر 1399 - 16:19

فراتاب گروه کتاب: کتاب "نگاهی به سیاست‌خارجی ایران در قبال عراق" اثر دکتر ایوب منتی و دکتر ناصر هادیان در روزهای اخیر از سوی نشر تألیف چاپ و روانه بازار شده است، کتابی که نگاهی محوری و ویژه به تحولات عراق بعد از سقوط صدام و راهبرد دستگاه سیاست خارجی ایران در قبال آن دارد.

سرنگونی رژیم بعث در عراق با تهاجم نظامی ایالات متحده آمریکا در سال 2003، نقطه عطفی در تحولات خاورمیانه محسوب می شود. این تحول اگرچه برای ایران مثبت و امکانی برای تأثیرگذاری بر تحولات همسایه غربی و باز تعریف نقش منطقه­ای اش بود، اما نگرانی­های عمده­ای را نیز، در خصوص حضور و نقش ایالات متحده آمریکا در عراق و امکان شکل­گیری یک دولت وابسته به آمریکا، تجزیه این کشور و تأثیر این مسأله بر امنیت ملی و تمامیت ارضی ایران در میان مقامات تهران ایجاد کرد.

کتاب حاضر با تکیه بر مفروضات و گزاره­های مطرح شده در نظریه واقع­گرایی تدافعی و آراء استیون والت، راهبرد اصلی سیاست خارجی ایران را در قبال تحولات عراق بعد از سقوط صدام، حفظ تمامیت ارضی عراق از طریق حمایت از یک دولت دوست و متحد در این کشور می داند.

این کتاب از رساله دکترای «ایوب منتی» دانش آموخته رشته روابط بین الملل دانشگاه تهران و با راهنمایی دکتر ناصر هادیان عضو هیئت علمی دانشگاه تهران استخراج و پس از بررسی‌های بسیار و اصلاح و گفت‌وگو با متخصصان آگاه این حوزه در ایران و عراق، تبدیل به کتاب شده است.

نویسندگان در مقدمه کتاب در خصوص چرایی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال عراق چنین نوشته اند: « برخلاف دیدگاه­های رایج در میان نویسندگان غربی و جهان عرب، که سیاست خارجی ج.ا. ایران در قبال عراق را بر اساس نظریه واقع گرایی تهاجمی تحلیل می­کنند، عراق با توجه به نزدیکی جغرافیایی، توان و امکانات بالقوه اقتصادی و نظامی و نیات تهاجمی همیشگی برخی از رهبران و حکومت­های سابق این کشور نسبت به ایران، همواره منشأ تهدیدهای امنیتی جدی برای ایران بوده است. علاوه بر این، با اشغال این کشور از سوی آمریکا در سال 2003 و نگرانی­ها از حمله نظامی این کشور به ایران و امکان به قدرت رسیدن عناصر ضد ایرانی در بغداد و تجزیه این کشور باعث اتخاذ سیاست­هایی در قبال عراق شد که قبل از هر چیز در راستای جلوگیری از شکل­گیری دوباره یک دولت تهدید ساز یا تضعیف تهدیدهایی بوده است که می توانستند بر امنیت و تمامیت ارضی ایران تأثیرگذار باشند.

به اعتقاد نویسندگان: «تقویت یک دولت دوست و متحد ایران در بغداد، نه تنها می­توانست به کاهش نفوذ ایالات متحده آمریکا کمک و مانع از طرح­ها و فشارهای ضد ایرانی این کشور بر علیه ایران، از طریق ایجاد دولتی وابسته گردد، بلکه نگرانی­های ایران در خصوص حفظ تمامیت ارضی عراق را برطرف می ساخت و زمینه ساز فصل جدیدی از مناسبات حسنه با جمهوری اسلامی ایران نیز می­شد.»

نگاهی گذرا به فصول کتاب

كتاب مذکور دارای هفت فصل است. فصل نخست  به مقدمه اختصاص دارد .

در فصل دوم به چارچوب نظری تببین کننده پژوهش پرداخته است، ایده اصلی کتاب بر نظریه واقع­گرایی تدافعی است که می تواند در فهم سیاست خارجی ایران در قبال تحولات عراق بعد از سال 1382 کمک زیادی کند. در این راستا ابتدا نظریات مطرح در چارچوب سنت واقع گرایی معرفی سپس گزاره های اصلی نظریه واقع گرایی تدافعی والت را مورد بحث قرار می­گیرد.

فصل سوم، اصول و اهداف سیاست خارجی و دیدگاه های مختلف پیرامون سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در عراق نوین بررسی می شود. در این فصل به اهداف، اصول و ساختار تصمیم گیری در حوزه سیاست خارجی ایران از دریچه اسناد رسمی و غیر رسمی پرداخته شده است و در بخش دیگری از آن به دیدگاه­های مختلف پیرامون سیاست خارجی ایران در عراق اشاره شده است.

 فصل چهارم به تحولات سیاسی ایران در قبال عراق در سال­های (1382-1357) اختصاص دارد. این فصل می­تواند راهگشای فهم چالش­ها و نگرانی­هایی باشد که عراق همواره در خلال قرن بیستم برای ایران ایجاد کرده است.

تمرکز فصل پنجم بر تحولات داخلی عراق از سال 1382 تا 1396 است. این چالش­ها در عراق بعد از 1382 به اشکال مختلفی تداوم یافته­اند و نگرانی­های جدیدی نیز به روند چالش­های فرار روی ایران از سوی این کشور در میان مقامات جمهوری اسلامی ایران افزوده شد.

فصل ششم، به بحث سیاست خارجی ایران در قبال تحولات داخلی عراق و چگونگی مواجه با نگرانی­ها و تهدیدات ایجاد شده بعد از سال 1382 اختصاص دارد. در این راستا نگرانی­های ایران از حمله نظامی به ایران بعد از اشغال عراق از سوی آمریکا و مواضع ایران در این خصوص و سیاست ایران در حفظ تمامیت ارضی عراق از طریق تقویت یک دولت دوست و متحد مورد بررسی قرار می­گیرد. علاوه بر این در بخشی از این فصل، چالش­های سیاست خارجی ایران در سطح داخلی عراقی و منطقه­ای نیز مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.

و بالاخره در فصل هفتم به جمع­بندی نهایی مباحث مطرح شده پرداخته می­شود.

این کتاب در  252 صفحه و قیمت 50 هزار تومان به بازار عرضه شده است.

  

انتشارات تألیف

نوبت و سال چاپ: اول /1399

تیراژ: 1000 جلد

قیمت  50 هزار تومان

 

نویسندگان:

دکتر ایوب منتی

(دانش ­آموخته دکتری روابط بین­الملل دانشگاه تهران)

دکتر ناصر هادیان

(عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)

 

بازنشر این مطلب با ذکر منبع «فراتاب» بلامانع است

 

نظرات
آخرین اخبار